تبلیغات
آموزش حرفه و فن

آموزش حرفه و فن
 
نویسندگان

علی رغم این که آبیاری قطره ای یکی از بهترین روش های آبیاری درختان مرکبات است اما معایبی هم دارد که در این پست به آن اشاره خواهیم کرد . این معایب عبارتند از :

1- گرفتگی قطره چکان ها با املاح و مواد معلق موجود در آب

2- زیان های ناشی از جوندگان مانند موش و سایر حیوانات

3- تجمع نمک در سطح خاک


4- حرکت محدود آب در خاک و عدم امکان برای توسعه زیاد ریشه

5- محدودیت های فنی و اقتصادی

حال هر یک از گزینه های بالا را شرح داده و درباره آن بحث می کنیم!

( گرفتگی قطره چکان ها )

بزرگترین مشکل در آبیاری قطره ای گرفتگی قطره چکان ها با مواد مختلف و مسدود شدن روزنه ها در آن است . گرفتگی قطره چکان ها به تدریج باعث عدم توزیع یکنواخت آب می شود . خطر مسدود شدن قطره چکان ها باعث بالا رفتن هزینه های نگهداری سیستم مانند کنترل نقطره چکان ها و تعویض یا تعمیر آن ها نیز می شود . برای رفع این مشکل دو راه را می توان انتخاب کرد : یکی استفاده از وسایل یا قطره چکان هایی که امکان گرفتگی در آن ها کم است و دوم توجه بیشتر به کیفیت آب و تصفیه آن قبل از ورود به سیستم .


اکثر کارشناسان بر این عقیده اند که تصفیه آب و اصلاح شیمیایی  آن و شستشوی لوله ها و قطره چکان ها موثر ترین راه حل این مساله است . سایر مشکلات مانند نشت آب از اتصالات و یا زیان های ناشی از پرندگان و جوندگان و حیواناتی مانند موش ، خرگوش ، شغال ، سگ و ... از اهمیت چندانی برخوردار نمی باشد . مساله گرفتگی قطره چکان در آبیاری به قدری مهم است که هر جا این سیستم کنار گذاشته می شود عامل گرفتگی قطره چکان یکی از مهمترین دلایل بوده است .

( تجمع نمک در سطح خاک و نزدیک گیاه )

در هنگام آبیاری با آب شور با روش آبیاری قطره ای ، به خصوص اگر منطقه کشت مرکبات خشک و نیمه خشک باشد ، تجمع نمک در محیط خارجی و سطح خاک زیاد است . این امر سبب می شود که اگر فصل بارندگی آغاز شود و بارندگی روی دهد نمک های تجمع یافته در سطح خاک به طرف پایین شسته شوند و وارد منطقه توسعه ریشه ها شوند و مشکلاتی را برای درختان به وجود آورند .

به همین دلیل معمولا توصیه می شود در هنگام آبیاری به روش قطره ای ، آبیاری قطع نشود و همچنان تا پایان آبارندگی ادامه داشته باشد تا نمک های حاصل از شستشوی باران وارد محیط ریشه ها نشود .

در آبیاری قطره ای تجمع تدریجی نمک باعث می شود که پس از پایان برداشت محصول هر سال وضعیت شوری زمین بیشتر و بیشتر شود و رشد درخت و جوانه زدن آن در سال های آینده را با اشکال مواجه می کند . لذا باید تا آنجایی که ممکن است قبل از شروع سال باغی جدید ، خاک را با انجام آبیاری سطحی و سنگین شستشو داد . به همین دلیل ایجاب می کند که در بسیاری از موارد زمین آبیاری قطره ای طوری آماده سازی شود که برای آبیاری سطحی نیز مناسب باشد .

( محدودیت حرکت آب در خاک و عدم توسعه ریشه ها )

حجم کوچک خاک خیس شده در آبیاری قطره ای در مقاسیه با سایر روش های آبیاری از یک طرف مفید و از طرف دیگر مضر می باشد . در مورد مفید بودن آن قبلا بحث شد اما برای آن که گیاهی رشد مطلوبی داشته باشد لازم است که حداقل حجمی از حجم خاک در اختیار ریشه قرار بگیرد . در توزیع آب در خاک و توسعه ریشه های گیاه عوامل متعددی همانند خاک ( بافت ، خصوصیات نفوذ و ناهمگنی آن ) ، گیاه ( نوع جنس مرکبات و خصوصیات رقم و درخت ) ، مقدار و فاصله بین آبیاری ها ، تعداد قطره چکان ها برای هر درخت و دبی آن ها دخالت دارد که چنانچه به هر علتی محیط توسعه ریشه ها محدود گردد رشد گیاه به تبع آن محدود می شود . به همین دلیل توصیه می شود طرح های آبیاری قطره ای در مورد مرکبات همزمان با کاشت اولیه آن ها پیاده شود و حتی الامکان از تغییر سیستم آبیاری باغات کهنه و درختان چند ساله و مسن به سیستم قطره ای خودداری شود . زیرا درختانی که ریشه های آن ها با روش آبیاری سطحی شکل گرفته است در صورت آبیاری قطره ای صدمه خواهند دید .

از معایبی که برخی از باغداران برای آبیاری قطره ای ذکر می کنند عدم مقاومت درختان در برابر باد است که آن را محدود شدن گسترش ریشه ها در سطح خاک و نداشتن استحکام برای مقاومت درخت در مقابل نیروی باد مرتبط می دانند .

( محدودیت های اقتصادی و فنی )

هزینه سرمایه گذاری اولیه در آبیاری قطره ای نسبت به سایر روش های آبیاری زیادتر است . آبیاری قطره ای را از نظر سرمایه گذاری می توان مشابه آبیاری بارانی با لوله های ثابت دانست . در حال حاضر هزینه سرمایه گذاری یک سیستم قطره ای برای باغ مرکبات در سطح بین المللی در حدود 2000 تا 9000 دلار برای هر هکتار تخمین زده اند که اختلاف بین آن به علت شرایط محیطی و نوع آب و هوا و مسائل محلی می باشد . این هزینه ها برای وسایل تصفیه ، پمپ ، دستگاه تزریق کود و لوله ها می باشد . البته هزینه واقعی بستگی به نوع دستگاه های تصفیه آب ، وسایل تزریق کود و سم و تمهیدات خودکار شدن آن دارد .

اما در ایران طبق آخرین اطلاعاتی که وزارت جهاد کشاورزی کشور ارائه داده در سال 1387 هزینه تاسیس و راه اندازی سیستم آبیاری قطره ای برای یک باغ مرکبات به وسعت یک هکتار مبلغی بالغ بر 60 تا 70 میلیون ریال بوده که درختان مرکبات در اولویت استفاده از سیستم آبیاری قطره ای در برابر دیگر گیاهان بوده اند .

هزینه نگهداری این سیستم هم سالیانه بین 400 تا 900 دلار پیش بینی شده که تا حد زیادی به زقم گیاه و نحوه مدیریت باغ بستگی دارد .

با توجه به این که در سیستم آبیاری قطره ای همیشه خطر گرفتگی لوله ها وجود دارد در طراحی و اجرای این روش باید از کارشناسان خبره بهره گرفته و از مواد مطلوب و استاندارد استفاده شود . مشکلاتی از جمله ترک خوردگی و ایجاد شکاف در لوله ها به دلیل عدم مقاومت لوله ها در برابر تنش وارده در محل اتصالات هم یکی از مشکلات لوله های نامرغوب است . طراحی این سیستم توسط اشخاص غیر متخصص نتیجه ای جز شکست طرح ، به دنبال ندارد .

بر اساس مطالعات کمیسیون بین المللی آبیاری و زهکشی که عملکرد سیستم های آبیاری قطره ای را از نظر مشکلات گرفتگی قطره چکان ها ، مدیریت های مربوط به استفاده از آب شور ، بازده آبیاری و یا هزینه های اولیه و راهبری در کشور های مختلف مورد مطالعه قرار داده است . در جاهایی که باغداران استفاده از این روش را کنار گذاشته اند علاوه بر مساله گرفتگی قطره چکان ها ، طراحی ضعیف سیستم آبیاری نیز دخالت داشته است . بنابراین هرگونه ضعف در یکی از بخش ها ، به کلی سیستم را به زیر سوال می برد .

منابع :http://www.irancitrus.com


[ شنبه 20 خرداد 1391 ] [ 11:43 ب.ظ ] [ فرزاد آریا منش ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :